bachsa
Moderator
Có vẻ như các công ty chẳng còn yếu tố nào để có thể khác biệt hóa chính mình. Tương tự như chất lượng và dịch vụ, yếu tố nhân sự cũng đã ngưng vai trò là yếu tố khác biệt hóa bởi vì khách hàng mong đợi bạn có những người giỏi trong tổ chức để họ có thể giao dịch thuận lợi.
Sát thủ khác biệt hóa
Chúng tôi tin rằng bạn đã từng nhìn thấy một số công ty có khẩu hiệu đại loại như: “Người của chúng tôi tạo nên sự khác biệt”. Thật không may, ngay khi bạn có những người giỏi nhất thì họ cũng không thể tạo nên tất cả sự khác biệt nếu thương hiệu của bạn yếu kém vì thiếu những ý tưởng khác biệt hóa mạnh mẽ và rõ ràng mang tính liên kết.
Vâng, bạn không thể thực hiện các chức năng nếu không có một đội ngũ những nhân sự giỏi. Vì cả 2 chúng tôi đều trong ngành tư vấn nên chúng tôi nhận thức rõ điều này. Suy cho cùng thì kết quả của hoạt động tư vấn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố con người. Có một đồng nghiệp tư vấn đã từng nói với Jacky: “Tư vấn là loại việc khó có thể điều chỉnh theo các cấp độ khác nhau (unscalable) vì kết quả phụ thuộc rất nhiều vào người thực hiện, chứ không phải người tư vấn”.
Có lẽ điều này đúng. Chúng tôi có thể tạo ra các hệ thống, quy trình và phương pháp luận nhưng việc tất cả những thứ đó có giúp các doanh nghiệp đạt được mục tiêu thương hiệu hay không lại phụ thuộc nhiều vào những người trực tiếp thực hiện.
Như vậy, có người giỏi là điều bắt buộc nếu bạn muốn xây dựng một thương hiệu mạnh. Kết luận là bạn cần cả 2: một chiến binh thương hiệu và những đại sứ thương hiệu để tạo nên một thương hiệu mạnh. Chiến binh thương hiệu chính là CEO, nhưng một mình cá nhân này không thể thành công được. CEO cần phải xây dựng một đội quân gồm nhiều đại sứ thương hiệu và tuyển mộ thêm vào đội quân này những người còn lại, tất cả những người nào có thể góp phần tạo nên công ty. Bạn biết đánh giá những nhân sự giỏi, và các đối thủ của bạn cũng thế. Bạn nỗ lực tìm kiếm và gìn giữ “nhân tài”, các đối thủ cạnh tranh của bạn cũng làm vậy.
Nhưng không thể sử dụng con người là ý tưởng cho khác biệt hóa nếu như bạn không thể gắn liền công ty của bạn với một tập thể nhân viên mà tất cả họ đều đạt giải Nobel hoặc có chỉ số IQ từ 180 trở lên. Nếu bạn đủ khả năng thành lập công ty với những nhân sự xuất sắc, điều mà các đối thủ của bạn không thể làm theo, thì bạn mới sở hữu được một ý tưởng khác biệt hóa hữu ích với cơ sở là con người. Nhưng khó thực hiện lắm đấy bạn ạ, vì nếu bạn làm được thì các đối thủ cũng hầu như có thể làm được.
Tuy nhiên, vẫn có tình huống mà ý tưởng khác biệt hóa dựa trên yếu tố con người, nhưng chuyện này đã xảy ra lâu rồi và công ty đó ngày nay cũng không còn hoạt động nữa. Chắc hẳn bạn đã nghe nói đến tiền thân của doanh nghiệp kế toán Big Five, với tên gọi lúc đó là Arthur Andersen - cái tên rất giống với doanh nghiệp liên quan đến scandal Enron và đã phải đóng cửa sau đó. Doanh nghiệp này được Arthur Andersen và Clarence DeLany thành lập từ năm 1913 với tên gọi Andersen, Delany & Co., đến năm 1918 thì đổi thành Arthur Andersen.
Arthur Andersen gắng sức xây dựng doanh nghiệp của ông trở thành hùng mạnh trong thời gian ngắn với những cải cách của ông trong thời điểm đó. Ông muốn xây dựng “một loại hình doanh nghiệp khác biệt” với việc tuyển dụng những loại nhân sự khác biệt. Vào thời đó, các công ty kế toán thường tuyển dụng những sinh viên tốt nghiệp từ các trường đào tạo kế toán hoặc thương mại, vì họ thường đề nghị mức lương thấp hơn so với những sinh viên tốt nghiệp đại học chuyên ngành.
Tuy nhiên Arthur Andersen lại cho rằng cần làm khác đi. Ông chỉ tuyển dụng những sinh viên xuất sắc tốt nghiệp từ những trường đại học danh tiếng nhất như Northwestern, nơi ông từng giảng dạy. Điều này tốn chi phí hơn nhưng Arthur Andersen tin rằng mức lương cao dành cho các nhân sự này sẽ được bù đắp với những công việc tinh xảo mà họ sẽ làm cho công ty và các khách hàng của công ty.
Điều mà Arthur Andersen thực hiện trong mảng nguồn nhân lực của công ty đã khác biệt hoàn toàn so với các đối thủ cạnh tranh bởi vì thời điểm đó chẳng có ai làm giống như ông. Và trong thời kỳ Arthur Andersen vẫn điều hành công ty thì tiêu chuẩn cao cấp này vẫn được duy trì. Ông qua đời năm 1947, thời điểm đó công ty vẫn lớn mạnh và liên tục phát triển.
Những đối thủ cạnh tranh mới nhận ra rằng tuyển dụng được những người ưu tú trong chuyên môn sẽ giúp doanh nghiệp của họ lớn mạnh. Thế là việc gìn giữ sự khác biệt đã trở nên khó khăn hơn. Điều này thường đúng đối với mọi công ty. Khi công ty đã trở nên khổng lồ, mức chuẩn trung bình đương nhiên là bị giảm xuống. Nhưng hơn hết thì không phải tất cả những nhân sự được tuyển dụng sau đó đều được mong đợi là xuất sắc như ông Arthur Andersen và đội ngũ ban đầu mà ông thành lập, phải không bạn?
Nếu muốn sử dụng nhân sự của mình làm ý tưởng khác biệt hóa, bạn phải chuẩn bị như những gì mà Arthur Andersen đã làm trong năm 1913. Để làm điều đó, bạn cần nghiên cứu xem những loại nhân sự nào mà đối thủ cạnh tranh đang tuyển dụng và gắng sức làm một cuộc cách mạng.
Ví dụ, nếu bạn điều hành một doanh nghiệp vận chuyển bằng xe tải và đối thủ của bạn sử dụng những tài xế không biết nhiều tiếng Anh, thì cơ hội có thể dành cho bạn là nỗ lực để trở thành người dẫn đầu với việc tuyển dụng các tài xế thông thạo ngôn ngữ này. Điều đó có giá trị không, khách hàng có quan tâm đến điều đó không? Nếu có, bạn hãy làm đi. Xin lưu ý rằng ý tưởng khác biệt hóa luôn phải gắn liền với khách hàng.
Sát thủ khác biệt hóa
Chúng tôi tin rằng bạn đã từng nhìn thấy một số công ty có khẩu hiệu đại loại như: “Người của chúng tôi tạo nên sự khác biệt”. Thật không may, ngay khi bạn có những người giỏi nhất thì họ cũng không thể tạo nên tất cả sự khác biệt nếu thương hiệu của bạn yếu kém vì thiếu những ý tưởng khác biệt hóa mạnh mẽ và rõ ràng mang tính liên kết.
Vâng, bạn không thể thực hiện các chức năng nếu không có một đội ngũ những nhân sự giỏi. Vì cả 2 chúng tôi đều trong ngành tư vấn nên chúng tôi nhận thức rõ điều này. Suy cho cùng thì kết quả của hoạt động tư vấn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố con người. Có một đồng nghiệp tư vấn đã từng nói với Jacky: “Tư vấn là loại việc khó có thể điều chỉnh theo các cấp độ khác nhau (unscalable) vì kết quả phụ thuộc rất nhiều vào người thực hiện, chứ không phải người tư vấn”.
Có lẽ điều này đúng. Chúng tôi có thể tạo ra các hệ thống, quy trình và phương pháp luận nhưng việc tất cả những thứ đó có giúp các doanh nghiệp đạt được mục tiêu thương hiệu hay không lại phụ thuộc nhiều vào những người trực tiếp thực hiện.
Như vậy, có người giỏi là điều bắt buộc nếu bạn muốn xây dựng một thương hiệu mạnh. Kết luận là bạn cần cả 2: một chiến binh thương hiệu và những đại sứ thương hiệu để tạo nên một thương hiệu mạnh. Chiến binh thương hiệu chính là CEO, nhưng một mình cá nhân này không thể thành công được. CEO cần phải xây dựng một đội quân gồm nhiều đại sứ thương hiệu và tuyển mộ thêm vào đội quân này những người còn lại, tất cả những người nào có thể góp phần tạo nên công ty. Bạn biết đánh giá những nhân sự giỏi, và các đối thủ của bạn cũng thế. Bạn nỗ lực tìm kiếm và gìn giữ “nhân tài”, các đối thủ cạnh tranh của bạn cũng làm vậy.
Nhưng không thể sử dụng con người là ý tưởng cho khác biệt hóa nếu như bạn không thể gắn liền công ty của bạn với một tập thể nhân viên mà tất cả họ đều đạt giải Nobel hoặc có chỉ số IQ từ 180 trở lên. Nếu bạn đủ khả năng thành lập công ty với những nhân sự xuất sắc, điều mà các đối thủ của bạn không thể làm theo, thì bạn mới sở hữu được một ý tưởng khác biệt hóa hữu ích với cơ sở là con người. Nhưng khó thực hiện lắm đấy bạn ạ, vì nếu bạn làm được thì các đối thủ cũng hầu như có thể làm được.
Tuy nhiên, vẫn có tình huống mà ý tưởng khác biệt hóa dựa trên yếu tố con người, nhưng chuyện này đã xảy ra lâu rồi và công ty đó ngày nay cũng không còn hoạt động nữa. Chắc hẳn bạn đã nghe nói đến tiền thân của doanh nghiệp kế toán Big Five, với tên gọi lúc đó là Arthur Andersen - cái tên rất giống với doanh nghiệp liên quan đến scandal Enron và đã phải đóng cửa sau đó. Doanh nghiệp này được Arthur Andersen và Clarence DeLany thành lập từ năm 1913 với tên gọi Andersen, Delany & Co., đến năm 1918 thì đổi thành Arthur Andersen.
Arthur Andersen gắng sức xây dựng doanh nghiệp của ông trở thành hùng mạnh trong thời gian ngắn với những cải cách của ông trong thời điểm đó. Ông muốn xây dựng “một loại hình doanh nghiệp khác biệt” với việc tuyển dụng những loại nhân sự khác biệt. Vào thời đó, các công ty kế toán thường tuyển dụng những sinh viên tốt nghiệp từ các trường đào tạo kế toán hoặc thương mại, vì họ thường đề nghị mức lương thấp hơn so với những sinh viên tốt nghiệp đại học chuyên ngành.
Tuy nhiên Arthur Andersen lại cho rằng cần làm khác đi. Ông chỉ tuyển dụng những sinh viên xuất sắc tốt nghiệp từ những trường đại học danh tiếng nhất như Northwestern, nơi ông từng giảng dạy. Điều này tốn chi phí hơn nhưng Arthur Andersen tin rằng mức lương cao dành cho các nhân sự này sẽ được bù đắp với những công việc tinh xảo mà họ sẽ làm cho công ty và các khách hàng của công ty.
Điều mà Arthur Andersen thực hiện trong mảng nguồn nhân lực của công ty đã khác biệt hoàn toàn so với các đối thủ cạnh tranh bởi vì thời điểm đó chẳng có ai làm giống như ông. Và trong thời kỳ Arthur Andersen vẫn điều hành công ty thì tiêu chuẩn cao cấp này vẫn được duy trì. Ông qua đời năm 1947, thời điểm đó công ty vẫn lớn mạnh và liên tục phát triển.
Những đối thủ cạnh tranh mới nhận ra rằng tuyển dụng được những người ưu tú trong chuyên môn sẽ giúp doanh nghiệp của họ lớn mạnh. Thế là việc gìn giữ sự khác biệt đã trở nên khó khăn hơn. Điều này thường đúng đối với mọi công ty. Khi công ty đã trở nên khổng lồ, mức chuẩn trung bình đương nhiên là bị giảm xuống. Nhưng hơn hết thì không phải tất cả những nhân sự được tuyển dụng sau đó đều được mong đợi là xuất sắc như ông Arthur Andersen và đội ngũ ban đầu mà ông thành lập, phải không bạn?
Nếu muốn sử dụng nhân sự của mình làm ý tưởng khác biệt hóa, bạn phải chuẩn bị như những gì mà Arthur Andersen đã làm trong năm 1913. Để làm điều đó, bạn cần nghiên cứu xem những loại nhân sự nào mà đối thủ cạnh tranh đang tuyển dụng và gắng sức làm một cuộc cách mạng.
Ví dụ, nếu bạn điều hành một doanh nghiệp vận chuyển bằng xe tải và đối thủ của bạn sử dụng những tài xế không biết nhiều tiếng Anh, thì cơ hội có thể dành cho bạn là nỗ lực để trở thành người dẫn đầu với việc tuyển dụng các tài xế thông thạo ngôn ngữ này. Điều đó có giá trị không, khách hàng có quan tâm đến điều đó không? Nếu có, bạn hãy làm đi. Xin lưu ý rằng ý tưởng khác biệt hóa luôn phải gắn liền với khách hàng.
JACKY TAI - WILSON CHEW
Nguồn: Maxreading
Nguồn: Maxreading
