bachsa
Moderator
Lác là một thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng lệch trục của nhãn cầu do sự mất thăng bằng của các cơ vận nhãn. Lác không những gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng của mắt lác và chức năng phối hợp giữa hai mắt. Thị lực của mắt giảm hay còn gọi là nhược thị là biểu hiện hay gặp trong lác.
Y Học, sức khỏe và đời sống
Theo thống kê ở nước ngoài, lác gặp ở 2% nhóm tuổi dưới 3 và 3% trẻ em và người trẻ. Lác có thể có tính di truyền vì vậy trong gia đình bố hoặc mẹ cũng có thể bị lác. Lác thường kèm theo các biểu hiện bệnh lý khác ở mắt như nhược thị, tật khúc xạ và cũng có thể kèm theo biểu hiện bệnh lý khác toàn thân.
Thực tế đại đa số các trường hợp lác được bố mẹ hoặc bác sỹ nhi khoa phát hiện trước khi đi khám các bác sỹ nhãn khoa. Các bác sỹ nhi khoa và bác sỹ gia đình vẫn có thể đánh giá thị lực sơ bộ của trẻ quá bé bằng các đồ chơi thông thường. Để đánh giá chính xác thị lực, trẻ cần được đưa đến khám tại các trung tâm nhãn khoa. Các bác sỹ nhãn khoa với các phương tiện chuyên sâu có thể khám xét và đưa ra những chỉ định điều trị thoả đáng. Những trường hợp gia đình có tiền sử lác, nên đưa trẻ đi khám sớm hơn vào độ tuổi 12 đến 18 tháng. Nhiều trường hợp độ lác rất ít, còn gọi là vi lác rất khó phát hiện ngay cả khi bác sỹ mắt trẻ em có kinh ngiệm khám, nếu trẻ không hợp tác. Đây là một hình thái quan trọng vì nhược thị có thể đi kèm và tình trạng nhược thị chỉ phát hiện được khi kiểm tra thị lực.
Ở trẻ em bị lác vấn đề quan trọng là cần phải phát hiện và điều trị sớm có như thế mới có thể đem lại kết quả về cả chức năng và thẩm mỹ được.
Điều trị lác bao gồm một phức hợp chỉnh quang, chỉnh thị và chỉnh lệch trục nhãn cầu. Chỉnh thị là các phương pháp tập luyện như bịt mắt để thị lực của mắt kém được cải thiện. Chỉnh quang là quá trình điều chỉnh tật khúc xạ, thường là cho đeo kính điều chỉnh. Điều trị chỉnh thị chỉnh quang có thể diễn ra trước và cả sau khi phẫu thuật. Qui trình điều trị nội khoa này nhiều khi mất rất nhiều thời gian và công sức. Một số ca lác không cần đến phẫu thuật mà chỉ cần điều chỉnh bằng kính và tập luyện. Tuy nhiên đại đa số các trường hợp lác cần đến phẫu thuật, phẫu thuật chỉ đơn thuần là sự điều chỉnh lệch trục nhãn cầu. Một điều cần nhớ rằng phẫu thuật không phải để điều trị nhược thị và nhược thị cần đến các phương pháp chỉnh thị chỉnh quang. Vì vậy muốn đạt được hiệu quả tối ưu trong điều trị lác cần phải tuân thủ qui trình khám, điều trị và theo dõi theo đúng đặc thù của chuyên ngành lác học.
Kiến thức nhãn khoa
Y Học, sức khỏe và đời sống
Theo thống kê ở nước ngoài, lác gặp ở 2% nhóm tuổi dưới 3 và 3% trẻ em và người trẻ. Lác có thể có tính di truyền vì vậy trong gia đình bố hoặc mẹ cũng có thể bị lác. Lác thường kèm theo các biểu hiện bệnh lý khác ở mắt như nhược thị, tật khúc xạ và cũng có thể kèm theo biểu hiện bệnh lý khác toàn thân.
Thực tế đại đa số các trường hợp lác được bố mẹ hoặc bác sỹ nhi khoa phát hiện trước khi đi khám các bác sỹ nhãn khoa. Các bác sỹ nhi khoa và bác sỹ gia đình vẫn có thể đánh giá thị lực sơ bộ của trẻ quá bé bằng các đồ chơi thông thường. Để đánh giá chính xác thị lực, trẻ cần được đưa đến khám tại các trung tâm nhãn khoa. Các bác sỹ nhãn khoa với các phương tiện chuyên sâu có thể khám xét và đưa ra những chỉ định điều trị thoả đáng. Những trường hợp gia đình có tiền sử lác, nên đưa trẻ đi khám sớm hơn vào độ tuổi 12 đến 18 tháng. Nhiều trường hợp độ lác rất ít, còn gọi là vi lác rất khó phát hiện ngay cả khi bác sỹ mắt trẻ em có kinh ngiệm khám, nếu trẻ không hợp tác. Đây là một hình thái quan trọng vì nhược thị có thể đi kèm và tình trạng nhược thị chỉ phát hiện được khi kiểm tra thị lực.
Ở trẻ em bị lác vấn đề quan trọng là cần phải phát hiện và điều trị sớm có như thế mới có thể đem lại kết quả về cả chức năng và thẩm mỹ được.
Điều trị lác bao gồm một phức hợp chỉnh quang, chỉnh thị và chỉnh lệch trục nhãn cầu. Chỉnh thị là các phương pháp tập luyện như bịt mắt để thị lực của mắt kém được cải thiện. Chỉnh quang là quá trình điều chỉnh tật khúc xạ, thường là cho đeo kính điều chỉnh. Điều trị chỉnh thị chỉnh quang có thể diễn ra trước và cả sau khi phẫu thuật. Qui trình điều trị nội khoa này nhiều khi mất rất nhiều thời gian và công sức. Một số ca lác không cần đến phẫu thuật mà chỉ cần điều chỉnh bằng kính và tập luyện. Tuy nhiên đại đa số các trường hợp lác cần đến phẫu thuật, phẫu thuật chỉ đơn thuần là sự điều chỉnh lệch trục nhãn cầu. Một điều cần nhớ rằng phẫu thuật không phải để điều trị nhược thị và nhược thị cần đến các phương pháp chỉnh thị chỉnh quang. Vì vậy muốn đạt được hiệu quả tối ưu trong điều trị lác cần phải tuân thủ qui trình khám, điều trị và theo dõi theo đúng đặc thù của chuyên ngành lác học.
Kiến thức nhãn khoa
BS.TS. Vũ Thị Bích Thuỷ
