bachsa
Moderator
Làng Hòa Vân (phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) tựa mình vào vách núi Hải Vân, dưới chân là sóng biển trắng xóa bất tận. Ngôi làng bị cô lập như một ốc đảo này có 93 hộ nhưng chỉ có 291 nhân khẩu. Hòa Vân được biết đến bởi cái tên nghe đầy xót xa: làng hủi! Muốn vào làng chỉ có cách trèo lên đỉnh Hải Vân rồi cắt núi thả dốc dựng đứng mà đi xuống. Muốn đi đường biển thì phải đợi, mấy ngày mới có một chuyến đò. Cách đây mấy tháng, một đoàn đi thuyền từ Nam Ô vào làng đã bị sóng biển đánh chìm, chết gần mười người.
Đất “teo” dần theo số dân
Những đứa trẻ này rồi chúng cũng sẽ bỏ làng ra đi!
“Xóa sổ”, hai tiếng như là sự ám ảnh đối với những người từng gắn bó cả cuộc đời với ngôi làng có một không hai này, vì dân số của làng đang tụt dốc một cách đáng báo động.
Từ đỉnh núi Hải Vân men theo sườn núi đầy lau lách, lởm chởm đá đi xuống, làng Hòa Vân hiện ra trước mắt xơ xác, tan tành do hậu quả của cơn bão năm trước để lại. “Trước kia, làng này rộng lắm nhưng sóng biển cứ “ăn” dần. Sau mỗi mùa biển động là làng lại mất đất. Đất làng cứ “teo” dần theo số dân. Dân làng bỏ quê ra đi cũng vì miếng cơm manh áo, chứ ở lại thì không biết lấy gì mà sống” - cụ Nguyễn Thanh Tường (80 tuổi) nghẹn ngào kể.
“Chắc vài năm nữa làng xóa sổ thôi” - ông Nguyễn Thanh Tường than thở.
Làng Hòa Vân trước đây là một vùng đất biệt lập. Năm 1968, một lính Mỹ đã ra đây lập trại để nuôi dưỡng người bị bệnh phong. Ban đầu làng này được gọi là “làng cùi”, “làng hủi” vì chỉ có những người bị bệnh phong sinh sống. Có lúc số bệnh nhân khắp các tỉnh miền Trung đổ về lên đến ba, bốn trăm người. Ngày chiến tranh kết thúc, có những mối tình của các bệnh nhân phong nên duyên vợ chồng nên dân làng ngày thêm đông. Mãi đến tận năm 1998, Hòa Vân mới được công nhận là một đơn vị hành chính thuộc thành phố Đà Nẵng.
Hòa Vân yên bình được mấy năm thì bão biển, lở núi hoành hành. Đất của làng ngày một ít vì bị sóng biển xâm thực. Mất đất, dân làng tha phương kiếm sống rồi định cư luôn ở vùng đất mới.
Làng “già”!
Có nhiều lý do buộc những đứa trẻ vừa lớn lên phải rời bỏ quê hương nhưng rõ nhất là cái nghèo, sự khắc nghiệt của mảnh đất này. Gió bão năm nào cũng tới, có khi dồn dập. Đất đai vốn ít ngày càng mất đi, lại cằn cỗi. Riêng năm ngoái bão đã đánh sập và “hốt” đi của làng gần chục căn nhà.
Gần 10 năm trước, một ngôi trường cấp I được dựng lên để đưa cái chữ về làng nhưng rồi rơi vào cảnh đìu hiu vì chỉ có độ ba mươi học sinh. “Mấy năm nay số lượng học sinh cứ giảm dần. Trường có đủ học sinh từ khối một đến khối năm nhưng mỗi lớp chỉ vài ba em. Vậy nên trường buộc phải ghép năm khối vào hai lớp. Học ghép kiểu này khổ cả thầy lẫn trò nhưng cũng đành chịu” - cô Hà Thị Thu Oanh, giáo viên Trường tiểu học Hòa Vân, phân trần!
Bà Nguyễn Thị Phúng, 68 tuổi, lủi thủi mò ốc trên cánh đồng
để kiếm sống vì ba đứa con đã đi làm ăn xa xứ.
Trưởng làng Hòa Vân Trần Hữu Đức chia sẻ: “Cứ đến tuổi mười hai là bọn con nít làng này phải rời quê. Có muốn hay không cũng phải chấp nhận. Đứa nào con nhà khá giả một tý thì đùm cơm bới gạo ra phố học cấp hai. Cả năm may ra còn về nhà được vài ba lần. Còn mấy đứa con nhà nghèo khó đành bỏ ngang việc học, phiêu bạt khắp xứ”.
Cuộc đời phiêu bạt của những đứa trẻ xa quê khốn khó trăm bề. “Bọn chúng lam lũ với đủ thứ nghề để kiếm sống. Những đứa nào nhỏ, sức khỏe yếu thì bán vé số, đánh giày, nhặt rác. Còn mấy đứa lớn hơn thì đào cống, phụ hồ... Nhiều đứa bỏ đi làm ăn mấy năm nhưng đến Tết cũng không kiếm đủ tiền xe về thăm nhà” - ông Đức than thở.
“Bây giờ tìm đỏ mắt cả làng này cũng không có nổi một thanh niên. Bí thư chi đoàn thanh niên nhưng tuổi thì đã trên bốn mươi. Bao năm rồi làng tìm người thay chức vụ này nhưng không thể kiếm ra người. Làng có hơn một phần ba dân số thuộc vào hàng... U-60. Đoàn thanh niên chỉ có một, hai người chứ hội người cao tuổi thì đến gần cả trăm. Làng đang “già” dần rồi! Chắc vài năm nữa sẽ bị xóa sổ thôi” - giọng cụ Tường buồn, nheo mắt dõi về phía biển xa.
Căn nhà này trước đây lại trại phong do một lính Mỹ lập nên từ những năm 1960.
Đi trên đường làng cả buổi sáng chúng tôi không gặp được một thanh niên nào. Đường làng vắng lặng đến lạnh cả người. Thi thoảng mới có một vài cụ già bị bệnh phong lom khom đi lại bên đường. Cô giáo Nguyễn Thị Bảy, một người được điều động về sống chung với dân làng hơn mười năm tâm sự: “Làng này chỉ có con nít và người già thôi. Ở đây buồn khinh khủng lắm. Chưa tối đã kéo nhau đi ngủ!”. Thứ âm thanh duy nhất mang hơi thở cuộc sống là tiếng nổ của chiếc máy cày được Sở Nông lâm-Thủy sản tặng cho làng cách đây gần năm năm. Tiếng sóng biển cồn cào như càng làm tăng thêm sự hiu quạnh của mảnh đất này!
Mười năm không một đám cưới
Ngày đầu xuân nhưng cuộc sống với không gian lặng thinh đến ghê người vẫn bao phủ khắp làng Hòa Vân. Cái nghèo nơi đây đã “buộc bụng” những đứa trẻ mới chào đời. “Hình như không ai muốn quay lại chứng kiến cái nghèo một lần nữa. Chính cái tên “làng hủi”, “làng cùi” cũng ngăn cản, chia cách biết bao nhiêu mối tình. Gần mười năm nay, làng không có một đám cưới nào!” - bà Nguyễn Thị Phúng, một người dân trong làng lo lắng.
Những người đi làm ăn xa có nên vợ nên chồng cũng không về đây tổ chức đám cưới. Nhiều người còn mặc cảm do sống trong “làng hủi”, mãi không dám đưa vợ về giới thiệu với gia đình. “Có ai dám đưa người yêu về giới thiệu đâu. Cái tên “làng hủi” đã là nỗi ám ảnh rồi, còn nói gì đến cái nghèo, cái khó. Cách đò trở giang thế này mà đưa người yêu về có khi sau đó phải chia tay!” - một thanh niên trong làng đang theo học cấp III ở nội thành Đà Nẵng chia sẻ.
Ở làng Hòa Vân, hầu như nhà nào cũng có con đi xa. Cái nghèo, sự mặc cảm về “làng hủi” nên cũng ít ai ra đi xưng mình là cư dân Hòa Vân. Nhiều gia đình có tới năm, bảy người con nhưng rốt cuộc bố mẹ già vẫn côi cút một mình vì đàn con đã bỏ đi làm ăn xa. Có những cụ già khi nhắc đến chuyện con cái chỉ ứa nước mắt mà lòng ứ nghẹn...
Đất “teo” dần theo số dân
Những đứa trẻ này rồi chúng cũng sẽ bỏ làng ra đi!
Từ đỉnh núi Hải Vân men theo sườn núi đầy lau lách, lởm chởm đá đi xuống, làng Hòa Vân hiện ra trước mắt xơ xác, tan tành do hậu quả của cơn bão năm trước để lại. “Trước kia, làng này rộng lắm nhưng sóng biển cứ “ăn” dần. Sau mỗi mùa biển động là làng lại mất đất. Đất làng cứ “teo” dần theo số dân. Dân làng bỏ quê ra đi cũng vì miếng cơm manh áo, chứ ở lại thì không biết lấy gì mà sống” - cụ Nguyễn Thanh Tường (80 tuổi) nghẹn ngào kể.
“Chắc vài năm nữa làng xóa sổ thôi” - ông Nguyễn Thanh Tường than thở.
Hòa Vân yên bình được mấy năm thì bão biển, lở núi hoành hành. Đất của làng ngày một ít vì bị sóng biển xâm thực. Mất đất, dân làng tha phương kiếm sống rồi định cư luôn ở vùng đất mới.
Làng “già”!
Có nhiều lý do buộc những đứa trẻ vừa lớn lên phải rời bỏ quê hương nhưng rõ nhất là cái nghèo, sự khắc nghiệt của mảnh đất này. Gió bão năm nào cũng tới, có khi dồn dập. Đất đai vốn ít ngày càng mất đi, lại cằn cỗi. Riêng năm ngoái bão đã đánh sập và “hốt” đi của làng gần chục căn nhà.
Gần 10 năm trước, một ngôi trường cấp I được dựng lên để đưa cái chữ về làng nhưng rồi rơi vào cảnh đìu hiu vì chỉ có độ ba mươi học sinh. “Mấy năm nay số lượng học sinh cứ giảm dần. Trường có đủ học sinh từ khối một đến khối năm nhưng mỗi lớp chỉ vài ba em. Vậy nên trường buộc phải ghép năm khối vào hai lớp. Học ghép kiểu này khổ cả thầy lẫn trò nhưng cũng đành chịu” - cô Hà Thị Thu Oanh, giáo viên Trường tiểu học Hòa Vân, phân trần!
Bà Nguyễn Thị Phúng, 68 tuổi, lủi thủi mò ốc trên cánh đồng
để kiếm sống vì ba đứa con đã đi làm ăn xa xứ.
Cuộc đời phiêu bạt của những đứa trẻ xa quê khốn khó trăm bề. “Bọn chúng lam lũ với đủ thứ nghề để kiếm sống. Những đứa nào nhỏ, sức khỏe yếu thì bán vé số, đánh giày, nhặt rác. Còn mấy đứa lớn hơn thì đào cống, phụ hồ... Nhiều đứa bỏ đi làm ăn mấy năm nhưng đến Tết cũng không kiếm đủ tiền xe về thăm nhà” - ông Đức than thở.
“Bây giờ tìm đỏ mắt cả làng này cũng không có nổi một thanh niên. Bí thư chi đoàn thanh niên nhưng tuổi thì đã trên bốn mươi. Bao năm rồi làng tìm người thay chức vụ này nhưng không thể kiếm ra người. Làng có hơn một phần ba dân số thuộc vào hàng... U-60. Đoàn thanh niên chỉ có một, hai người chứ hội người cao tuổi thì đến gần cả trăm. Làng đang “già” dần rồi! Chắc vài năm nữa sẽ bị xóa sổ thôi” - giọng cụ Tường buồn, nheo mắt dõi về phía biển xa.
Căn nhà này trước đây lại trại phong do một lính Mỹ lập nên từ những năm 1960.
Mười năm không một đám cưới
Ngày đầu xuân nhưng cuộc sống với không gian lặng thinh đến ghê người vẫn bao phủ khắp làng Hòa Vân. Cái nghèo nơi đây đã “buộc bụng” những đứa trẻ mới chào đời. “Hình như không ai muốn quay lại chứng kiến cái nghèo một lần nữa. Chính cái tên “làng hủi”, “làng cùi” cũng ngăn cản, chia cách biết bao nhiêu mối tình. Gần mười năm nay, làng không có một đám cưới nào!” - bà Nguyễn Thị Phúng, một người dân trong làng lo lắng.
Những người đi làm ăn xa có nên vợ nên chồng cũng không về đây tổ chức đám cưới. Nhiều người còn mặc cảm do sống trong “làng hủi”, mãi không dám đưa vợ về giới thiệu với gia đình. “Có ai dám đưa người yêu về giới thiệu đâu. Cái tên “làng hủi” đã là nỗi ám ảnh rồi, còn nói gì đến cái nghèo, cái khó. Cách đò trở giang thế này mà đưa người yêu về có khi sau đó phải chia tay!” - một thanh niên trong làng đang theo học cấp III ở nội thành Đà Nẵng chia sẻ.
Ở làng Hòa Vân, hầu như nhà nào cũng có con đi xa. Cái nghèo, sự mặc cảm về “làng hủi” nên cũng ít ai ra đi xưng mình là cư dân Hòa Vân. Nhiều gia đình có tới năm, bảy người con nhưng rốt cuộc bố mẹ già vẫn côi cút một mình vì đàn con đã bỏ đi làm ăn xa. Có những cụ già khi nhắc đến chuyện con cái chỉ ứa nước mắt mà lòng ứ nghẹn...
Hữu khá
Nguồn: VNN
Nguồn: VNN
