CHÂN DUNG có / không DÀN DỰNG

[rcp]

Chụp ảnh chân dung


Để bổ sung thêm kiến thức về thể loại chân dung cho forum, tôi xin truyền tải lại nội dung cuốn sách của Micheal Freeman " Photographie numérique: le portrait".

Tôi cũng đã nghiên cứu qua một vài cuốn sách chân dung của các tác giả khác nhau, nhưng thích cuốn này nhất vì nó giúp ta có một cái nhìn tổng quan nhưng sâu sắc về thể loại rất khó nắm bắt này. Tác giả không có mục đích tỉ mỉ chỉ ta từng bước phải làm gì, mà nhằm cho ta những khái niệm đúng đắn với phương tiện để đạt lấy nó, giống như một vài bác nói đùa trong forum là cho cái cần câu chứ không phải cho con cá. Khi hiểu vấn đề thì mỗi người có thể tự phát triển một sì-tin (style) riêng biệt, không phải lặp đi lặp lại một kĩ thuật có sẵn.

Lúc trước tôi hình dung thể loại chân dung (portrait) là chụp hình mẫu toàn thân, bán thân hay khuôn mặt, nhưng thực tế nó rộng hơn nhiều. Nói đơn giản là bất cứ một bức ảnh có chủ thể là con người có thể xếp vô thể loại này.

Vì nội dung khá dài, không có nhiều thời gian đọc đi đọc lại trau chuốt văn phong nên chắc chắn sẽ có nhiều chỗ lủng củng, vì vậy rất mong các bạn giúp đỡ sửa chữa cho hoàn chỉnh.

Làm như vậy sẽ chạm đến bản quyền của tác giả, nhưng thiết nghĩ đây là một forum phi thương mại nên tôi cũng nhắm mắt làm đại
[FONT=&quot]Xman[/FONT] http://www.vnphoto.net/forums/showthread.php?t=17282


Định nghĩa của chân dung là gì?

Tối thiểu là nét nhận biết của một nhân vật, nôm na hơn là khuôn mặt của họ. Nhưng nếu "nét nhận biết" chỉ có nghĩa giống được nhân vật thì ta chỉ cần phó thác vào một cái máy vận hành tốt. Sự tìm kiếm thực sự của các nhà chân dung, điêu khắc gia, họa sĩ và nhiếp ảnh gia là thể hiện được bản chất của con người, chỉ ra được một khía cạnh của cá tính. Vậy sẽ có vô vàn vấn đề tế nhị để khai thác.

Hãy so sánh các bức chân dung gia đình hòang gia được vẽ bởi Hans Holbein với tranh của họa sĩ đương đại Lucian Freud. Hai nghệ sĩ này, hai họa sĩ chân dung lớn của thời đại, đã chia sẻ chung mối quan tâm: khả năng giải mã được cá tính của nhân vật. Tất nhiên kĩ thuật và phong cách của họ không có cái gì tương đồng, một người họa sĩ tiểu họa tinh vi, người kia phóng bút bằng những động tác mạnh mẽ làm cho là da gần như sống động. Trong nhiếp ảnh cũng vậy, phong cách thay đổi theo thời cuộc, thể loại chân dung hiện nay hay lồng vào cảnh các hoạt động và tính thực tại của chủ thể.

Để bắt đầu, những gì người ta mong đợi từ một bức chân dung là sự nhận biết, tính lôi cuốn nhất có thể, và chỉ ra được cá tính. Nói cách khác là thể hiện một cách đáng yêu không chỉ các nét nhận biết của khuôn mặt mà còn khám phá ra được cá tính. Sự đơn giản chính là từ khóa. Khuôn mặt con người bản thân nó đã đủ thú vị mà không cần thêm vào đó các kĩ thuật phức tạp hay một bố cục khác thường. Bạn chỉ cần bắt đúng diễn cảm của nét mặt, bức ảnh sẽ thành công.

Để đạt được sự đơn giản đó, bạn cần phải khuyến khích mẫu thư dãn và thể hiện một cách tự nhiên, nhất là đừng gò ép trong tư thế cứng nhắc, và cũng đừng đóng kịch. Ngoài kĩ thuật nhiếp ảnh thì kĩ năng quan trọng nhất cần đạt được là khiến người ta thoải mái gạt bỏ mọi gượng gạo. Một bức chân dung không cần thiết phải kiểm soát hoàn toàn, chiếu sáng hoàn hảo hay được xếp đặt. Phần lớn các bức ảnh chân dung thành công nhất do ứng biến không chuẩn bị, chụp trong cảm hứng hành động, do người chụp bắt lấy cơ hội. Với máy kỹ thuật số, không có lí do phải do dự vì bạn không có gì để mất, ngay cả tiền phim.

--- rcp (st) ---

 

[rcp]

PORTRAIT PRISE SUR LE VIF (CHÂN DUNG Không CÓ DÀN DỰNG)
Thiếu nữ Sikh trong một đám rước hàng năm ở Amristar. Ánh mắt xanh nhạt là nét đặc biệt nhất trong khuôn mặt.

Với cái khăn đội đầu xanh thẫm, nước da sáng, cái nhìn bình thản trực tiếp vô ống kính. ​

Không hề bộ tịch, không bối rối ngượng ngập trong thái độ, một tấm hình chụp "sống" (prise sur le vif: chộp lại một khoảnh khắc trong cuộc sống mà không xếp đặt trước, phản nghĩa với loại ảnh được dàn dựng "portrait posé")

Biểu hiện trong cuộc chơi bóng chày ở một công viên Toronto, nét tiếc rẻ của một cầu thủ nhận banh nhí khi bị đối phương ghi điểm.
​

Trong giải lao của buổi phóng sự về loài khỉ hái dừa Malaisie, chú khỉ Macao này ngồi bên cạnh chủ nhân. ​

Ánh mắt trao đổi với nhau chỉ khoảnh khắc, khó xác định có phải nét trìu mến quyến luyến, ngay khi con khỉ là một phương tiện lao động, không phải loại vật nuôi trong nhà.



--- rcp (st) ---

 

[rcp]

Portrait Pose (chân Dung Có Dàn Dựng)

[FONT=&quot]

[/FONT] Một tiên đề khác quen thuộc với thể loại ảnh phóng sự: "Ai, khi nào, ở đâu, ra sao và tại sao?". Nếu ta đặt những câu hỏi đó trước khi chụp, kế hoạch buổi chụp hầu như được giải quyết.

• Ai? Ta cần biết ít nhất tên, tuổi, giới tính của người mẫu, và cũng như vậy nếu có thêm người khác. Ta có lẽ đã có một sáng kiến về kĩ thuật chụp.
• Khi nào? Mùa trong năm và thời điểm chụp trong ngày cho ta một chỉ dẫn quan trọng về áng sáng và hướng nếu ta sử dụng áng sáng tự nhiên. Câu hỏi này cũng chỉ ra là chụp trong khung cảnh cá nhân, trong tiếp đón gia đình hay trong một trận bóng đá.
• Ở đâu? Nơi chốn quyết định ánh sáng cần thiết, nó cũng có thể cho biết phông nền ngoại cảnh, là những tác nhân ảnh hưởng đáng kể đến loại ảnh chụp.
• Ra sao? Câu hỏi này đặt trên các hoạt động và biến cố, nó gợi ý cho ta một bức ảnh chân dung với ánh sáng đúng hình thức, hay chỉ một bức ảnh chụp "sống" thoải mái thư dãn.
• Tại sao? Lý cho chụp gợi ý cho ta mục đích sử dụng. Một bức ảnh đóng khung dùng cho tạp chí? mục đích của bức ảnh luôn luôn gợi ý cách thức chụp?

Năm câu hỏi đơn giản trên qui tụ về một câu hỏi lớn: như thế nào? câu hỏi này quyết định về loại trang thiết bị cần thiết và cho ta biết là ta đã thực hiện buổi chụp tương tự như vậy trước đây hay không. Nó gợi ý thêm là ta phải tìm kiếm các ví dụ để coi các nhiếp ảnh gia khác xử lí như thế nào trường hợp này, hoặc hơn nữa có cần phải tham quan xác định nơi chụp trước hay không. Nếu ta còn lưỡng lự chưa chắc thì đừng do dự chụp vài tấm thử nghiệm trước trước khi chụp chính thức.

Sau khi trả lời tất cả câu hỏi trên, kế hoạch của chúng ta đã sẵn sàng, nhưng cũng phải chuẩn bị các tình huống không lường trước: trời xấu, trễ nải, hư thiết bị để thiết lập một giải pháp dự bị. Một kế hoạch chuẩn bị tốt và uyển chuyển cho phép người chụp tập trung vô cái chính yếu: chụp những bức ảnh đẹp

Luôn luôn lập một danh mục khi ta tiến hành một buổi chụp khác với thường lệ
Đây là vài ví dụ:
-Danh mục trang thiết bị: tất cả những gì ta sẽ phải dùng, chọn túi xách và kiểm tra coi pin đã được sạc đầy chưa.
-Thời gian biểu: Lập danh sách mỗi giai đoạn quan trọng, một giờ trước để chuẩn bị, thời gian kéo dài toàn bộ buổi chụp.
-Danh sách các ảnh chụp: từ những tấm bắt buộc chính thức đến các tấm ngẫu hứng.
-Nhân vật: địa chỉ người mẫu, số điện thoại...


Càng có kinh nghiệm thì bạn càng tin tưởng vô danh mục lập ra của bạn. Đừng để bất cứ cái gì tình cờ và luôn luôn ghi chép lại những sáng kiến hay

Dựng cảnh:

Thừa nhận tính quan trọng của nơi chốn đòi hỏi thêm mối quan tâm thêm về dựng cảnh. Nó phải được quét dọn, lau chùi, sắp xếp, thu nhỏ, thậm chí tạo dựng. Từ đó phải tốn thêm thời gian, cố gắng, tiền bạc để bảo đảm xứng đáng với tầm cỡ của bức ảnh.

Đây là vài ví dụ:
-Có cần sắp xếp trật tự? Kiểm tra các vết trầy nứt trên sàn, tất cả những gì bừa bãi: ngăn kéo mở, cửa để hé...
-Ta có cần chùi rửa các bề mặt? để ý các ổ bụi (đặc biệt có thể thấy dưới góc chụp), dấu tay trên cửa sổ, các vụn bánh dưới thảm.
-Có các vật cản trở góc chụp? Hãy chú ý những màu rợ không hòa hợp, các tấm ảnh, bảng biểu dán tường làm ảnh hưởng tới bức chân dung.
-Có các vật chói sáng, các tấm gương phản chiếu lại hình ảnh máy chụp và các thiết bị khác?
-Có cần thêm các trang bị hóa trang sân khấu, quần áo? nếu có thì có thể kiếm ở đâu.
-Cần thêm loại ánh sáng phụ trợ nào? có thể bỏ qua? Có đủ ổ điện cắm không?

--- 0O0 ---


Bức ảnh bìa một cuốc sách ẩm thực á châu này thể hiện một bờ biển nhiệt đới tràn ngập các đặc sản. Ánh sáng fill-in là một bóng đèn halogen dẫn điện từ khách sạn tới. Không thể tránh khỏi ruồi nhặng nhưng tốc độ chụp 1/5s loại chúng khỏi bức ảnh.

Tấm ảnh theo đơn đặt hàng, chụp thư viện British mới xây cùng với kiến trúc sư, Sir Colin St John Wilson. Chỉ có một hướng là chụp ông ta trong bối cảnh công trình, và tôi đã thăm dò theo ba kiểu khác nhau, tấm sau gần tấm trước.

Trong tấm 1, tìm kiếm một hiệu quả họa hình mạnh, hình nhân vật tương đối nhỏ.

Ở tấm thứ 2 dùng ống kính góc rộng để thấy người kiến trúc sư cận cảnh với một góc nội thất làm hậu cảnh.

Còn tấm thứ 3 chỉ nhắm duy nhất nhân vật, dựa trên màu trắng đồng nhất của cầu thang như một kiểu trừu tượng

Người phụ nữ này, trưởng bếp của một nhà hàng lớn ở Dordogne, với một cá tính cởi mở đã cảm thấy rất hạnh phúc trong môi trường nghề nghiệp.

Bức ảnh được chụp hai phút trước buổi phục vụ.

Một nguồn ánh sáng phụ trợ duy nhất là ngọn đèn dây tóc được khuyếch tán bởi cây dù và được lọc "demie-bleu" để cho phù hợp WB giữa ánh sáng ban ngày và chiếu sáng halogen bên trong phòng

--- rcp (st) ---