bachsa
Moderator
Polyp đại tràng là những khối u nhỏ hình thành ở niêm mạc đại tràng. Mặc dù đa phần là lành tính, song một số polyp đại tràng có thể trở thành ung thư.
Dấu hiệu và triệu chứng
Kích thước của polyp đại tràng có thể từ nhỏ bằng hạt đậu đến lớn như quả bóng bàn. Những khối u nhỏ thường không gây ra triệu chứng gì và chỉ được phát hiện khi thăm trực tràng. Song đôi khi bệnh nhân có thể thấy những triệu chứng sau:
· Chảy máu trực tràng: Thấy máu đỏ tươi dính trên giấy vệ sinh sau khi đi ngoài. Tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu của những bệnh khác như trĩ hoặc rách hậu môn.
· Có máu trong phân: Máu có thể tạo thành những vệt màu đỏ trên phân hoặc làm cho phân có màu đen.
· Táo bón hoặc tiêu chảy
· Polyp lớn có thể dẫn đến bán tắc ruột, gây đau bụng, buồn nôn, nôn và táo bón nặng.
Nguyên nhân
Sự hình thành polyp đại tràng là kết quả sự tăng sinh bất thường của tế bào. Bình thường quá trình tăng sinh tế bào chịu sự kiểm soát của 2 nhóm gen: nhóm gen gây ung thư và nhóm gen ức chế khối u. Đột biến ở bất kỳ gen nào trong số này đều có thể khiến cho tế bào phân chia quá mức. Ở đại tràng và trực tràng, sự tăng sinh này sẽ tạo thành những khối polyp và về lâu dài một số polyp có thể trở thành ung thư.
Xét nghiệm và chẩn đoán
· Thăm trực tràng:Bác sĩ sẽ luồn một ngón tay có đeo găng qua hậu môn vào trực tràng để kiểm tra khối u bất thường trong trực tràng.
· Xét nghiệm phát hiện máu trong phân
· Soi đại tràng sigma ống mềm. Thủ thuật này chỉ kiểm tra được khoảng 0,5m cuối cùng của đại tràng, thường được kết hợp với thụt bari để quan sát tốt hơn toàn bộ đại tràng.
· Chụp đại tràng có thuốc cản quang:Bệnh nhân sẽ được thụt bằng bari và sau đó được chụp X quang. Bari sẽ tạo thành một lớp cản quang bám trên niêm mạc đại tràng và giúp quan sát rõ hình ảnh của đại tràng trên phim X quang.
· Soi đại tràng: ngoài quan sát toàn bộ đại tràng và trực tràng, thủ thuật này còn cho phép cắt bỏ ngay polyp hoặc tiến hành sinh thiết.
· Xét nghiệm gen: thường được chỉ định cho người có tiền sử gia đình bị ung thư đại trực tràng để xác định những gen gây nguy cơ ung thư.
· Viên camera: Bệnh nhân sẽ được nuốt một camera nhỏ xíu có hình dạng giống như một viên thuốc con nhộng. Camera sẽ di chuyển và truyền hình ảnh thu được ở ống tiêu hóa ra ngoài.
· Một số xét nghiệm mới như soi đại tràng ảo (soi đại tràng CT) và xét nghiệm phân tìm ADN từ những tế bào bất thường.
Điều trị
Polyp đại tràng cần được cắt bỏ để ngăn ngừa ung thư. Những khối u nhỏ có thể được cắt qua soi đại tràng hoặc soi địa tràng sigma. Những khối u lớn hoặc khó đến cần phẫu thuật mở ổ bụng. Trong một số trường hợp bị hội chứng polyp đại tràng có tính gia đình, có thể phải cắt bỏ toàn bộ đại tràng và trực tràng.
Phòng ngừa
Để phòng bệnh, cần có chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh. chú ý ăn đủ lượng calci, ăn nhiều rau hoa quả, hạn chế mỡ và rượu, bỏ thuốc lá, thường xuyên luyện tập thể dục và duy trì cân nặng bình thường. Những người có nguy cơ cao hoặc có tiền sử gia đình bị ung thư đại trực tràng nên làm xét nghiệm gen và đi khám sàng lọc định kỳ.
