Hồ Dzếnh: Cuộc đời và sự nghiệp văn chương

[bachsa]

Hồ Dzếnh (sinh năm 1916- mất ngày 13 tháng 8 năm 1991), tên thật là Hà Triệu Anh hay Hà Anh (ghi theo giọng Quảng Đông là Hồ Dzếnh) là một nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam. Ông được biết nhiều nhất qua tập thơ Quê ngoại (thơ) với một giọng thơ nhẹ nhàng, siêu thoát phảng phất hương vị thơ cổ Trung Hoa. Ngoài ra Hồ Dzếnh còn là một nhà văn với nhiều tác phẩm, tiêu biểu là tập truyện ngắn Chân trời cũ (1942), Thạch Lam đề tựa.


Danh sách các nhà thơ, nhà văn Việt Nam

Tiểu sử

Ông sinh năm 1916 tại tại làng Đông Bích huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hóa. Cha ông là Hà Kiến Huân, người gốc Quảng Đông, mẹ Đặng Thị Văn là người Việt. Ông học trung học, dạy tư, làm thơ, viết báo từ năm 1931 tại Hà Nội. Năm 1953 ông vào Sài Gòn làm báo, năm 1954 trở về Hà Nội tiếp tục viết báo, làm thơ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam ngay từ buổi đầu thành lập (1957). Ông mất ngày 13 tháng 8 năm 1991 tại Hà Nội.

Hồ Dzếnh được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007

Nhận xét và đánh giá

Nhà thơ Bùi Giáng trong nhiều tập thi thoại đã cho rằng Hồ Dzếnh là người làm thơ lục bát cực hay, nhưng bù lại thơ thất ngôn chỉ ở mức bình thường. Bài "Rằm tháng giêng", theo Bùi Giáng trong cuốn Thi ca tư tưởng thì: "Người Việt Nam có thể không đọc Nguyễn Du, nhưng không thể nào không đọc bài thơ kia của Hồ Dzếnh".

Nhà văn Kiều Thanh Quế viết: "Ngòi bút Hồ Dzếnh đã có được lắm đặc tánh khả quan trong khi phô diễn. Nó nên tỏ ra có sức mạnh trong những tiểu thuyết dày dặn, thì tên tuổi của người Minh Hương ấy – Hồ Dzếnh là người Minh Hương, văn học quốc ngữ không nề hà chẳng đón tiếp như đã đón tiếp bao nhiêu nhà văn Việt Nam hữu tài." (Tạp chí Tri Tân số 67, 13/6/1942)

"Lời giới thiệu" Tuyển tập Hồ Dzếnh – Tác phẩm chọn lọc, NXB Văn Học 1988, nhận định: "Tác phẩm của Hồ Dzếnh không nhiều, lại không tập trung ở một tờ báo hay đặc san nào. Với bản chất trầm lắng, ông luôn luôn khiêm tốn tự cho mình là người mới bắt đầu bước vào nghề viết. Tuy nhiên, với hai tập văn thơ Chân trời cũ và Quê ngoại, Hồ Dzếnh được biết đến như một nhà thơ có chân tài. "

Nhà thơ Hoài Anh viết về Hồ Dzếnh: "Phần đóng góp quan trọng nhất cho văn học Việt Nam của anh lại là tập Chân trời cũ, thể hiện nếp sinh họat, tính cách, tình cảm, tâm lý của bà con gốc Hoa trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Hồ Dzếnh chỉ kể chuyện về người cha mình, các anh, chị, em mình, con ngựa của cha mình... mà làm cho người đọc Việt Nam rung động tận đáy lòng." (Chân dung văn học, NXB Hội Nhà văn 2001)

Nhà văn, giáo sư Đặng Thai Mai đánh giá tập truyện Cô gái Bình Xuyên (NXB Tiếng Phương Đông, 1946) viết về cuộc kháng chiến chống Pháp của người dân Nam bộ thời 1945-1946 như là một trong những tín hiệu đầu tiên của văn học kháng chiến.

Tác phẩm

Theo Từ điển văn học (bộ mới, NXB Thế giới, 2004) và Tuyển tập văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930 -1945 (NXB KHXH, 1990), các tác phẩm của ông gồm có:

* Dĩ vãng (truyện vừa, 1940)
* Quê ngoại (tập thơ, 1942)
* Những Vành Khăn Trắng (tryện dài, ký bút hiệu Lưu thị Hạnh, 1942)
* Tiếng kêu trong máu (tryện dài, 1942)
* Một chuyện tình 15 năm về trước (ký bút hiệu Lưu thị Hạnh, 1943)
* Chân trời cũ (tập truyện ngắn, 1943)[1]
* Hoa Xuân Đất Việt (tập thơ,1946)
* Cô gái Bình Xuyên (truyện vừa, 1946)
* Cuốn sách không tên (tiểu thuyết tự truyện, xuất bản sau khi mất)

Ngoài ra, ông còn cho đăng nhiều thơ, truyện ngắn trên các báo và còn mấy vở kịch đã công diễn, nhưng chưa xuất bản.

Đặc biệt, bài thơ Chiều của ông đã được nhạc sỹ Dương Thiệu Tước phổ nhạc và cũng khá nổi tiếng. Bài thơ Ngập ngừng cũng được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc như Anh Bằng (Anh cứ hẹn), Hoàng Thanh Tâm (Em cứ hẹn), Minh Duy (Ngập ngừng)...

Giai thoại bút danh Hồ Dzếnh

Tên của Hồ Dzếnh nếu phát âm theo giọng Quảng Đông là Hồi-Tsìu-Díng, thu gọn lại là Hồi-Díng, chắc vì khi phiên âm sang tiếng Việt hai tiếng Hồi-Díng nghe không được hay lắm nên ông đã ghi là Hồ Dzếnh. Tuy vậy những người trong làng văn nghệ vẫn cứ trêu đùa gọi ông là Hồ Dính, có người còn đặt một vế đối: "Hồ Dính dính hồ hồ chẳng dính" để thách đối. Lúc có người đối lại là: "Ngọc Giao giao ngọc ngọc không giao" (mượn tên nhà văn Ngọc Giao). Cũng có người đối lại: "Vũ Bằng bằng vũ vũ chưa bằng", (mượn tên nhà văn Vũ Bằng), nhưng đều chưa chỉnh.

Thơ Hồ Dzếnh

• Đợi Thơ by Hồ Dzếnh
• Bọn Đồ Dốt by Hồ Dzếnh
• Bai hat ru em by Hồ Dzếnh
• Bài Thơ Tặng Vợ by Hồ Dzếnh
• Buổi Hẹn by Hồ Dzếnh
• Cơn Giận by Hồ Dzếnh
• Cảm Đề by Hồ Dzếnh
• Cảm Xúc by Hồ Dzếnh
• Duyên Ý by Hồ Dzếnh
• Giản Dị by Hồ Dzếnh
• Giữ Gìn by Hồ Dzếnh
• Giang Tây by Hồ Dzếnh
• Hận Chinh Phu by Hồ Dzếnh
• Hoa Xuân Đất Việt by Hồ Dzếnh
• Lũy Tre Xanh by Hồ Dzếnh
• Lặng Lẽ by Hồ Dzếnh
• Lỡ Đò by Hồ Dzếnh
• Mưa by Hồ Dzếnh
• Mưa Ngàn by Hồ Dzếnh
• Mẹ nhỏ của con ơi! by Hồ Dzếnh
• Mái Lều Tranh by Hồ Dzếnh
• Máu Cờ by Hồ Dzếnh
• Màu Cây Trong Khói by Hồ Dzếnh
• Mùa Thu Năm Ngoái by Hồ Dzếnh
• Mùa Xuân Mới by Hồ Dzếnh
• Muôn Trùng by Hồ Dzếnh
• Nước Chảy Chân Cầu by Hồ Dzếnh
• Người Thơ by Hồ Dzếnh
• Ngập Ngừng by Hồ Dzếnh
• Non by Hồ Dzếnh
• Phố Huyện by Hồ Dzếnh
• Phong Châu by Hồ Dzếnh
• Quê Hương by Hồ Dzếnh
• Rằm Tháng Giêng by Hồ Dzếnh
• Sáng Quê by Hồ Dzếnh
• Say Thơ by Hồ Dzếnh
• Tư Hương by Hồ Dzếnh
• Tưởng Chuyện Ngàn Sau by Hồ Dzếnh
• Tặng by Hồ Dzếnh
• Ta Không Muốn by Hồ Dzếnh
• Thờ Ơ by Hồ Dzếnh
• Thu by Hồ Dzếnh
• Tiếng Sơn Hà by Hồ Dzếnh
• Tình Xa by Hồ Dzếnh
• Trưa Vắng by Hồ Dzếnh
• Trở Lại by Hồ Dzếnh
• Trang Sách Xưa by Hồ Dzếnh
• Trong Nắng Trưa by Hồ Dzếnh
• Về Làm Chi Nữa by Hồ Dzếnh
• Xuân Đôi Ta by Hồ Dzếnh
• Xuân Ở Quê Em by Hồ Dzếnh
• Xuân Ý by Hồ Dzếnh

Tổng hợp​

​

 

[BNN]

Ngập Ngừng
by Hồ Dzếnh​

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Để lòng buồn tôi dạo khắp trong sân,
Ngó trên tay, thuốc lá cháy lụi dần...
Tôi nói khẽ: Gớm, làm sao nhớ thế?

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Em tôi ơi! tình có nghĩa gì đâu?
Nếu là không lưu luyến buổi sơ đầu?
Thuở ân ái mong manh như nắng lụa.
Hoa bướm ngập ngừng cỏ cây lần lữa,
Hẹn ngày mai mùa đến sẽ vui tươi,
Chỉ ngày mai mới đẹp, ngày mai thôi!

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Tôi sẽ trách - cố nhiên! - nhưng rất nhẹ
Nếu trót đi, em hãy gắng quay về,
Tình mất vui khi đã vẹn câu thề,
Đời chỉ đẹp những khi còn dang dở.
Thư viết đừng xong, thuyền trôi chớ đỗ,
Cho nghìn sau... lơ lửng... với nghìn xưa...
​

Một bài thơ khá nổi tiếng góp phần làm nên tên tuổi của nhà thơ Hồ Zdếnh. Cùng từ bài này, BNN đã từng dùng ...biện pháp "đảo từ" để cho ra câu đối (treo tường):

"Tình chỉ đẹp khi còn dang dỡ
Đời mất vui khi đã vẹn câu thề"​

 

[leocay]

woa, thiệt hả ... hay leocay đọc hiểu nhầm đây nhỉ. Lâu ngày ko dzô, nay có chút rãnh rỗi lại thấy bài comment của bnn hihihi ....Hai câu "đảo ngữ" đó là do bnn làm đó hả. Thiệt là hâm mộ hâm mộ đó nhoa heheheh, vì 2 câu đó phổ biến ai cũng biết hết đó, mà leocay được biết cách đây cũng hơn 10 năm rồi ... chậc chậc, leocay copy link nhạc này cũng nói về 2 câu đảo ngữ đó đó chúc bnn vui :

http://yeunhacvang.com/?pg=play&song=710

 

[BNN]

woa, thiệt hả ... hay leocay đọc hiểu nhầm đây nhỉ. Lâu ngày ko dzô, nay có chút rãnh rỗi lại thấy bài comment của bnn hihihi ....Hai câu "đảo ngữ" đó là do bnn làm đó hả. Thiệt là hâm mộ hâm mộ đó nhoa heheheh, vì 2 câu đó phổ biến ai cũng biết hết đó, mà leocay được biết cách đây cũng hơn 10 năm rồi ... chậc chậc, leocay copy link nhạc này cũng nói về 2 câu đảo ngữ đó đó chúc bnn vui :

http://yeunhacvang.com/?pg=play&song=710

Ồ, chào leocay lâu ngày, vẫn khỏe chứ hỉ!

2 câu bên trên được BNN đọc thuận miệng lúc nhờ người viết thư pháp treo chơi khi nắm ý thơ của Hồ Zdếnh - thấy ý thơ hay hay. Hóa ra không phải, đã có người ngâm nga trước...

Cảm ơn leocay đã "bắt dò" cho nhận định bên trên . Tết gần đến, có gì vui???

 

[BNN]

hihi, đọc thơ rồi quên, quên rồi đọc lại theo cách ...trật bù chìa, miễn sao cho hợp là được, thử đọc theo cách trật bù chìa bốn câu thơ đầu bên trên:

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé,
Để lòng buồn anh dạo khắp quanh sân
Nắm trên tay điếu thuốc vơi dần
Anh khẽ bảo, gớm! sao mà nhớ thế?

không biết cải tiến hay cải lùi nữa???