1.Ông Ích Khiêm
Mắng quan lại chi lo ăn không lo nước
Ông Ích Khiêm (1831-1884) người làng Phong Lệ, phủ Điện Bàn (Quảng Nam). Xuất thân từ một gia đình bình dân, Ông Ích Khiêm thông minh hiếu học và nghịch ngợm, dũng bạo.
Năm 1846 đỗ cử nhân, ông được cử làm tri huyện Kim Thành (Hải Dương). Do tính cương trực, dễ nổi nóng, ông đã... táng cả tên chánh tổng lẫn một cố đạo Pháp khi thấy chúng ức hiếp dân lành. Sau vụ việc động trời này, ông bị cách chức về quê. Ở quê nhà ông lại vận động dân xã đắp đường, khai hoang làm thủy lợi.
Để đối phó với cuộc xâm lược của Pháp, triều đình lại mời ông ra làm võ tướng, dưới quyền Nguyễn Tri Phương, Phạm Phú Thứ, Tôn Thất Thuyết, lập được nhiều công trạng trong việc đánh dẹp giặc giã.
Vì không phục Tôn Thất Thuyết và coi khinh Nguyễn Văn Tường, nên ông bị hai viên đại thần này hãm hại.
Là một người nhiệt tâm phụng sự đất nước, Ông Ích Khiêm căm ghét bè lũ quan lại chuyên “ăn hại đái nát” dưới triều Tự Đức. Để chửi cho họ một phen mất mặt, ông lập mưu mở một bữa tiệc khoản đãi tất cả các quan lớn. Ông dặn người nhà chỉ dọn bữa ăn, nhưng không chuẩn bị nước uống sau bữa ăn.
Vì vậy, tiệc tùng xong, các quan cứ ngồi mốc ra ngậm tăm chờ nước. Ông Ích Khiêm quát người nhà mau mang nước lên, nhưng bọn người nhà khúm núm thưa rằng vì quá bận làm bữa nên... quên khuấy mất việc nấu nước, xin các quan khách ráng chờ một lát. Nhân lúc đó, ông làm bộ nổi giận quát tháo om sòm:
- Mẹ cha chúng bay! Một lũ gục đầu vào mà ăn, không đứa nào lo gì đến nước cả! Không có nước thì ăn uống cái chi!
Các quan ngồi trơ mặt ra nghe chửi, ai cũng mếch lòng và thấy nhục, nhưng cũng đành ngậm miệng không biết nói sao!
oOo
Một lần khác, Ông Ích Khiêm lại làm món thịt chó mời đông đủ các quan tai to mặt lớn đến dự. Ông bàn với đầu bếp làm sao trổ tài nấu thật khéo không để lộ ra cho khách biết là thịt chó. Do đó, các quan ăn rất ngon miệng mà không sao biết được mình đang ăn món gì. Giữa bữa tiệc có mấy vị khách thắc mắc vừa khen vừa hỏi:
- Hôm nay chủ nhân đãi chúng tôi món sơn hào hải vị gì lạ miệng mà ngon quắt tai thế? Ông Ích Khiêm cười giơ tay chỉ vào các mâm nói:
- Nào có gì lạ đâu! Chó cả! Trên cũng chó, dưới cũng chó! Tất cả đều là chó hết đấy mà!
Năm 1846 đỗ cử nhân, ông được cử làm tri huyện Kim Thành (Hải Dương). Do tính cương trực, dễ nổi nóng, ông đã... táng cả tên chánh tổng lẫn một cố đạo Pháp khi thấy chúng ức hiếp dân lành. Sau vụ việc động trời này, ông bị cách chức về quê. Ở quê nhà ông lại vận động dân xã đắp đường, khai hoang làm thủy lợi.
Để đối phó với cuộc xâm lược của Pháp, triều đình lại mời ông ra làm võ tướng, dưới quyền Nguyễn Tri Phương, Phạm Phú Thứ, Tôn Thất Thuyết, lập được nhiều công trạng trong việc đánh dẹp giặc giã.
Vì không phục Tôn Thất Thuyết và coi khinh Nguyễn Văn Tường, nên ông bị hai viên đại thần này hãm hại.
Là một người nhiệt tâm phụng sự đất nước, Ông Ích Khiêm căm ghét bè lũ quan lại chuyên “ăn hại đái nát” dưới triều Tự Đức. Để chửi cho họ một phen mất mặt, ông lập mưu mở một bữa tiệc khoản đãi tất cả các quan lớn. Ông dặn người nhà chỉ dọn bữa ăn, nhưng không chuẩn bị nước uống sau bữa ăn.
Vì vậy, tiệc tùng xong, các quan cứ ngồi mốc ra ngậm tăm chờ nước. Ông Ích Khiêm quát người nhà mau mang nước lên, nhưng bọn người nhà khúm núm thưa rằng vì quá bận làm bữa nên... quên khuấy mất việc nấu nước, xin các quan khách ráng chờ một lát. Nhân lúc đó, ông làm bộ nổi giận quát tháo om sòm:
- Mẹ cha chúng bay! Một lũ gục đầu vào mà ăn, không đứa nào lo gì đến nước cả! Không có nước thì ăn uống cái chi!
Các quan ngồi trơ mặt ra nghe chửi, ai cũng mếch lòng và thấy nhục, nhưng cũng đành ngậm miệng không biết nói sao!
oOo
Một lần khác, Ông Ích Khiêm lại làm món thịt chó mời đông đủ các quan tai to mặt lớn đến dự. Ông bàn với đầu bếp làm sao trổ tài nấu thật khéo không để lộ ra cho khách biết là thịt chó. Do đó, các quan ăn rất ngon miệng mà không sao biết được mình đang ăn món gì. Giữa bữa tiệc có mấy vị khách thắc mắc vừa khen vừa hỏi:
- Hôm nay chủ nhân đãi chúng tôi món sơn hào hải vị gì lạ miệng mà ngon quắt tai thế? Ông Ích Khiêm cười giơ tay chỉ vào các mâm nói:
- Nào có gì lạ đâu! Chó cả! Trên cũng chó, dưới cũng chó! Tất cả đều là chó hết đấy mà!
KIỀU VĂN
