BNN tiếp tục đề tài về nói/viết theo cấu trúc "Tam giác ngược":
1. Cấu trúc "Tam giác ngược" trong trao đổi thông tin (nói/viết) là gì?
Tam giác ngược tạm hiểu là tam giác cân nhưng có cạnh đấy phía trên, góc phía dưới - thể hiện lớn trước nhỏ sau.
Trên cơ sở này, cách trao đổi thông tin theo cấu trúc "Tam giác ngược" là nói những điều quan trọng nhất, hay nhất, cần nhất và tốt đẹp nhất. Sau đó dần nói tiếp những phần ít quan trọng hơn và ít cần thiết hơn.
Hay nói cách khác, khi viết bài, chúng ta đưa ra nguyên nhân trước rồi giải thích sau, đưa ra kết quả trước rồi chứng minh sau, đưa ra tóm tắt trước rồi khai triển sau, đưa ra tổng quát trước rồi nói chi tiết sau.
Nói phần quan trọng nhất trước, ít quan trọng nhất sau
2. Có mấy trường hợp lựa chọn?
Tùy vào từng trường hợp mà chúng ta sẽ có những lựa chọn kiểu "tam giác ngược' khác nhau. Tạm phân loại:
- Theo mức độ quan trọng: hãy thực hiện những điều quan trọng nhất trước, và ít quan trọng nhất sau cùng. Chẳng hạn:
(1) Gặp một người bị tai nạn giao thông thì sẽ lo cấp cứu trước, chuyện đúng sai, bồi thường, sửa chữa xe thì từ từ tính sau;
(2) Hay như chàng trai ngỏ lời cô gái, hãy nói điều quan trọng (I love...) trước, rồi từ từ giải thích sau...(???):-w;
(3) Hoặc như viết về một trận đấu bóng đá, có thể viết tỷ số thắng thua ra trước, nguyên nhân thắng thua viết sau.
- Theo tính cấp bách: những gì cấp bách nói trước, không cấp bách nói sau.
(1) Lại chuyện tai nạn giao thông bên trên, khi xẩy ra tai nạn, việc chụp hình của Công an GT không quan trọng bằng mạng sống con người, nhưng lại cấp bách để lưu lại dấu vết làm cơ sở;
(2) Và tương tự chuyện ngỏ lời của chàng trai với cô gái, tuy ngỏ lời (I love) là quan trọng nhất, nhưng lại không cấp bách;
- Theo trình tự thời gian: tăng dần thời gian hoặc giảm dần thời gian
(1) Nếu bài viết về lịch sử hay truyền thống thì nên trình bày theo trình tự thời gian: ngày xưa - hôm nay
(2) Nếu bài viết tin tức thời sự (tin sốt dẻo) thì nói những gì diễn ra hôm nay, hôm qua, hôm kia rồi đến ngày xưa;
- Theo góc nhìn nghệ thuật: đẹp và hay nói trước, xấu và dở nói sau
(1) Thi hình ảnh: ảnh đẹp đăng trước, ảnh xấu đăng sau
(2) Thi hoa hậu: nói về hoa hậu trước, nói về á hậu sau
- Theo tác động "tâm lý": gây tác động nhẹ đến dần tác động mạnh hoặc ngược lại
(1) Như ngỏ lời yêu thương hay báo tin buồn thì từ nhẹ đến mạnh;
(2) Nhưng viết về trận đấu bóng đá thì viết những tình tiết sôi động gây cấn trước; tương tự, nếu viết về cuộc offline của DNG Forum thì cũng nên viết những đoạn hấp dẫn đầu tiên (để lấy khí thế)
);
là nói phần kết luận (tức đúc kết các phần quan trọng) trước, sau đó từ từ khai triển các vấn đề sau.
(Trái lại với cách diễn dịch là quy nạp)
...
3. Tại sao chọn cấu trúc này?
(còn nữa) :-w
