DỊCH VỤ THÀNH LẬP CÔNG TY TẠI ĐÀ NẴNG
DU LỊCH ĐÀ NẴNG THÀNH LẬP CÔNG TY SỞ HỮU TRÍ TUỆ TOUR
Trở lại   DIỄN ĐÀN ĐÀ NẴNG - DANANG FORUM > PHÂN MỤC: THÔNG TIN PHỤ TRỢ > THƯ VIỆN TỔNG HỢP > Kho download > Kiến thức phổ thông

 
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
Prev Previous Post   Bài tiếp Next
  #1  
Cũ 14-03-2010, 11:02 AM
tulip6193's Avatar
tulip6193 tulip6193 vẫn chưa có mặt trong diễn đàn
Mộc Sơn
 
Tham gia ngày: Sep 2009
Bài gởi: 460
Cảm ơn: 1,632
Được cảm ơn 1,008/256 bài viết
tulip6193 is on a distinguished road
Mặc định Các nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng

left align imageTrong các chương trình hòa nhạc, trên sân khấu ca nhạc hính phòng và giao hưởng, chúng ta thường thấy xuất hiện độc tấu hoặc hòa tấu những cây violon, piano, cello..., mà ít khi thấy những nhạc cụ như flute, hautbois, trompette, cor... Trong dàn nhạc giao hưởng, các đàn dây bao giờ cũng được xếp phía trên, còn các kèn gỗ, kèn đồng, gọi là nhạc cụ hơi (thổi hơi), hợp thành hai bộ – bộ gỗ và bộ đồng – toàn bị đưa xuống phía dưới. Do đó đôi khi chúng ta không phát hiện được những khả năng kỹ thuật và biểu hiện cảm xúc của những nhạc cụ có nguồn gốc cổ xưa và được hoàn thiện dần cho đến ngày nay. Cho nên, tiếp theo việc giới thiệu bộ dây, chúng tôi giới thiệu bộ gỗ trong dàn nhạc giao hưởng, nhưng chỉ giới thiệu những nhạc cụ chủ yếu thường dùng trong dàn nhạc, không thể giới thiệu hết những nhạc cụ gỗ hiện có.


Bộ gỗ:

Flute (còn gọi là sáo hoặc sáo Tây): Theo những tài liệu khảo cổ học, người ta đã phát hiện những cây sáo có từ cuối thời đồ đá cũ (paléolithique), rồi cây sáo bằng xương có khoét lỗ ở vùng Hạ Pyrénées, có niên đại khoảng 20 ngàn năm trước CN. Như vậy tổ tiên của cây flute ngày nay là các loại sáo có từ thời tiền sử ở các nhóm, bộ tộc nguyên thủy và ở tất cả các dân tộc thời cổ đại. Đâu đâu cây sáo cũng được coi là vật thể thiêng liêng, âm thanh của nó là tiếng nói của thần linh. Trong thần thoại Hy Lạp còn kể rằng nữ thần Athéna nhặt được một nhánh cây dương vàng (hoàng dương), đem khoét lỗ, thổi ra âm thanh rất hay. Nhưng khi bà thổi sáo và tự soi mình xuống nước thấy mặt bị biến dạng nên tức giận vứt cây sáo vào bụi cây ở bờ sông. Thần Mars nhặt được, thổi thử thấy hay quá, liền cố công luyện thành tài. Thần thổi sáo điệu nghệ đến mức đòi thi tài với thần Apollo là vị thần của âm nhạc, của thơ ca và nghệ thuật tạo hình, nhưng Mars vẫn bị thua.
Đó là chuyện thần thoại. Nhưng sáo cũng đúng là một trong những nhạc cụ cổ xưa nhất thế giới, được biết đến từ thời Cổ Ai Cập, Cổ Hy Lạp, Cổ La Mã, và đúng nó là tổ tiên của cây flute ngày nay. Ở Châu Âu từ thời Trung cổ phổ biến hai loại sáo: sáo dọc và sáo ngang. Cả hai loại sáo này đều tham gia những dàn nhạc đầu tiên của Châu Âu thế kỷ 17. Sáo là nhạc cụ yêu thích của vua chúa, giới quý tộc. Nhiều khi sáo được làm bằng ngà voi, pha lê, sứ, thậm chí bằng vàng. Sáo dọc có âm thanh thơ mộng, được gọi là sáo dịu êm.
Nhưng sáo ngang thuận tiện hơn cho việc cải tiến và hoàn thiện, cho nên đến giữa thế kỷ 18 nó đẩy hẳn cây sáo dọc ra khỏi dàn nhạc giao hưởng. Cho đến đầu thế kỷ 19, tầm âm của cây sáo ngang, tức cây flute còn hạn chế. Nhưng đến những năm 30 của thế kỷ đó thì nghệ sĩ flute nổi tiếng người Đức là Theobald Boehm đã chế tạo ra một cơ chế máy móc tinh xảo, là một hệ thống những nắp đậy hơi rất nhạy, mở hoặc bịt các lỗ của cây flute thông qua các ngón tay điều khiển của người thổi flute.
Người thổi flute giỏi có thể thổi được đến 3 quãng 8 và một quãng 4. Âm thanh của flute có ít bồi âm cho nên âm thanh của nó nói chung hơi lạnh, đùng đục. Ở âm khu trầm, tiếng flute nghe tròn trặn, bí ẩn. Âm khu trung – trong sáng và thơ mộng, thường được sử dụng trong những đoạn độc tấu (như trong đoạn Scherzo bản overture Giấc mộng đêm hè của nhạc sĩ Đức thế kỷ 19 Felix Mendelssohn). Âm khu cao rạng rỡ, ở những nốt cao nhất nghe chói chang. Nhạc sĩ Nga thế kỷ 19 Rimsky – Korsakov đã nhận định về tính chất âm thanh của flute là: “.... âm sắc lạnh, phù hợp hơn cả với những giai điệu duyên dáng, vô tư, nhẹ dạ ở điệu Trưởng, và với tính chất buồn buồn nông nổi ở điệu thứ...”
Tính kỹ xảo choáng lộn và sự thuận lợi khi diễn tấu giai điệu, thực hiện những đoạn chạy lướt nhanh của cây flute hơn hẳn các nhạc cụ thổi hơi khác, còn khi chơi âm nảy (staccato) thì flute là vô địch.
Không thể dùng flute để miêu tả những tình cảm lớn, nhưng nó lại rất tuyệt vời khi đi vào miêu tả thiên nhiên, bắt chước tiếng chim hót hoặc miêu tả những nhân vật thần thoại, hoang tưởng của những vùng rừng núi thì không có gì sánh được với âm thanh của cây flute.
Trong dàn nhạc, flute thường được trao cho nhiệm vụ độc tấu, chẳng hạn những đoạn độc tấu flute trong Tổ khúc giọng Si thứ của J. S Bach, Sheherazade của Rimsky – Korsakov, Cây sáo thần của Mozart, Daphnis và Chloé của Ravel...
Cây flute chúng ta đang bàn đến được coi là đứng đầu họ hàng nhà flute, gọi là grande flute (great flute – Anh, flauto – Italia), ngoài ra còn loại petite flute (little flute – Anh, piccolo – Italia), flute alto (alto flute – Anh), flute basse (bass flute - Anh).
Loại flute nhỏ (piccolo) có mặt trong dàn nhạc giao hưởng từ giữa thế kỷ 18. Âm thanh sắc, chói của nó có thể xuyên qua âm thanh của toàn dàn nhạc khi chơi ở sắc thái ff. Flute alto có âm thanh lạnh lẽo, bí ẩn, còn flute basse có âm thanh trầm hơn loại flute thường một quãng 8...
Bộ dây:

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:163; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:536871559 0 0 0 415 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->


Alto (viola)

Đàn alto về tư thế đứng kéo cũng như về kỹ thuật cũng gần giống như violon, chỉ có các quãng rộng hơn, archet nặng hơn một chút khiến phần nào hạn chế độ linh hoạt khi chơi; khóa nhạc không dùng khóa sol mà là khóa đô (ut). Mặc dù có những tương đồng như nói trên, alto khác violon trong tính chất biểu cảm. Nhạc sĩ Pháp Hector Berlioz cho rằng âm thanh các dây trầm của alto hơi chua chát, các dây cao thì đắm say một cách buồn bã, âm sắc cây đàn nói chung “buồn sâu xa”.
Đàn alto một thời gian dài bị ngộ nhận và bỏ mặc cho những tay đàn violon kém chuyển sang. Nhạc sĩ Gluck trường phái cổ điển Vienne là một trong những người đầu tiên đã sử dụng có hiệu quả âm thanh khàn khàn của đàn alto trong vở Iphigénie ở Tauride. Các nhạc sĩ Stamitz, Haydn và Mozart đã chú ý nhiều hơn đến việc sử dụng đàn alto, nhưng chính những nhạc sĩ trường phái lãng mạn đã biết tận dụng khả năng biểu hiện đặc biệt của cây đàn này. Cho đến nay, mặc dù đã có nhiều nghệ sĩ giỏi về đàn alto, nhưng cũng vẫn còn ít những tác phẩm viết cho alto, bao gồm một số bản sonate, concerto viết cho alto của Paul Hindemith, Cyrill Scott..., một số duo (song tấu) cho violon và alto của Kreutzer, Bréval... Riêng nhạc sĩ Hector Berlioz đã sáng tác bản giao hưởng Harold ở Italia trong đó alto giữ vai trò chủ đạo theo đặt hàng của Niccolo Paganini. Còn một số nhạc sĩ sáng tác như Vieuxtemps, Enesco, Kodaly... cũng dành cho đàn alto một số sáng tác nguyên gốc hoặc chuyển soạn từ các bản sonate hoặc tiểu phẩm của violon hoặc cello sang cho đàn alto.
Violoncelle (cello)
Trong khi đàn violon và đàn alto có những kỹ thuật chơi gần giống nhau, thì đàn cello có những yêu cầu kỹ thuật khác do kích cỡ lớn hơn nhiều, rồi tư thế chơi đàn gần như giữ cho cây đàn thẳng đứng. Thời cổ xưa, người chơi cello treo cây đàn vào cổ để có thể vừa đi vừa chơi trong các cuộc diễu hành, hoặc kẹp giữa hai đầu gối. Giữa thế kỷ XIX, ông Servais đã nghĩ ra cách nâng cao cây đàn lên bằng một que nhọn cắm vào đàn như một thứ chân phụ, tránh cho đàn không bị kẹp quá chặt vào hộp cộng hưởng, ảnh hưởng đến độ vang và âm sắc. Tầm cữ của cello là ba quãng tám và một quãng năm. Những người chơi giỏi có thể mở rộng hơn nữa tầm cữ này nhờ sử dụng những âm bồi (sons harmoniques) khoẻ hơn và dễ chơi hơn so với violon.
Người ta sử dụng đàn cello hoặc như một bè trầm, hoặc như một nhạc cụ chơi giai điệu. Từ thế kỷ XVII, cello đã có mặt trong các dàn nhạc opera. Cello còn là nhạc cụ bạn tấu (cùng hòa tấu) cho đàn violon. Nó cũng sớm có được những tác phẩm dành riêng cho mình như các bản sonate, concerto và ngày càng được bổ sung phong phú thêm. Có thể kể ra một số những nghệ sĩ đàn cello nổi tiếng như Alfredo Piatti, Arturo Toscanini, nhạc trưởng lừng danh nhưng vốn là nghệ sĩ đàn cello tài ba, rồi Pablo Casals, Rostropovitch...


Contrebasse

Đàn contrebasse có tầm cữ khoảng hai quãng 8 và một quãng 6; nếu sử dụng những bồi âm thì có thể mở rộng tầm cữ đến bốn quãng 8. Nhạc cho đàn contrebasse được ghi ở khóa Fa, âm thanh phát ra thấp hơn ghi một quãng 8.
Kỹ thuật chơi loại đàn này đòi hỏi phải có sức, kích cỡ đồ sộ của cây đàn buộc tay trái phải giang rộng hơn, archet nặng nề nên không chơi được những nét nhạc dài tốc độ quá nhanh.
Vai trò của đàn contrebasse trong dàn nhạc là phụ trách bè trầm cùng với các cây cello. Cây đàn này xuất hiện trong dàn nhạc giao hưởng từ năm 1663. Trong phần lớn những tổng phổ cho dàn nhạc thời trước Beethoven cũng như trong bản giao hưởng đầu tiên của ông thì các đàn cello và các contrebasse chơi chung một bè, về sau mới chia thành hai bè khác nhau.
Người nghệ sĩ đầu tiên chơi độc tấu trên đàn contrebasse là ông Joseph Kaemprer vào năm 1787 tại Paris, chơi một cây đàn khổng lồ khi chuyên chở phải tháo ra thành 26 bộ phận mới mang vác đi được, được đặt tên là Goliath (tên một người khổng lồ trong thần thoại). Năm 1846, có nghệ sĩ người Italia Dragonetti đã dùng contrebasse hòa tấu cùng nghệ sĩ đàn violon Viotti trong một song tấu viết cho hai đàn violon của ông này. Dragonetti chơi bè của đàn violon 2 bằng chính cây contrebasse của ông. Ngày nay có nghệ sĩ người Nga Koussewizsky chơi đàn contrebasse điêu luyện tuyệt vời, nhưng trên một cây đàn có kích cỡ nhỏ hơn, sau ông cũng chuyển sang làm chỉ huy dàn nhạc.

TS VŨ TỰ LÂN

Trả Lời Với Trích Dẫn
 


Ðang đọc: 1 (0 thành viên và 1 khách)
 
Ðiều Chỉnh
Xếp Bài

Chuyển đến

DNG Forum

Tel: 0236.3707404 - Hotline: 0915.888404
© Danang Travel - Managed by DNG Business

THÀNH LẬP CÔNG TY TẠI ĐÀ NẴNG | ĐĂNG KÝ NHÃN HIỆU TẠI ĐÀ NẴNG | ĐĂNG KÝ MÃ VẠCH TẠI ĐÀ NẴNG | BẢO HỘ NHÃN HIỆU TẠI ĐÀ NẴNG
Liên Lạc - DaNang Forum - Lưu Trữ - Lên Trên